پرداخت یارانه و از بین رفتن فرصت توسعه کیفی نان

پرداخت یارانه و از بین رفتن فرصت توسعه کیفی نان

سه شنبه 8 اسفند 1396 ساعت 15:30

پرداخت یارانه و از بین رفتن فرصت توسعه کیفی نان ،اختصاص یارانه ۲۰۰ میلیارد تومانی به خمیرمایه سلامت نان را تضمین می کند

اختصاص یارانه ۲۰۰ میلیارد تومانی به خمیرمایه سلامت نان را تضمین می کند

به گزارش اقتصاد سبز ؛ با وجود آنکه عمل تخمیر به عنوان یکی از مهم ترین عوامل ارتقای کیفیت نان به شمار میرود که علاوه بر افزایش ۶۰ درصدی کیفیت نان، ضایعات را تا ۳۰ درصد کاهش میدهد، اما عواملی نظیر صرفه جویی در وقت، رشد جمعیت، افزایش هزینه های تولید نان، ارزانی و سهولت استفاده از جوش شیرین، پوشاندن عیوب نان و ناآگاهی برخی از نانوایان از فواید استفاده از خمیرمایه منجر به آن گشته که به رغم ممنوعیت مصرف جوش شیرین در بسیاری از نانواییهای کشور امری عادی تلقی شود. این شرایط درحالی رقم می خورد که استفاده از خمیر مایه به جای جوش شیرین فواید بسیاری را به دنبال خواهد داشت که از جمله آنها می توان به خوش عطر و خوش طعم شدن نان، ور آمدن خمیر، افزایش حجم نان، استحکام، تقویت و ..... اشاره کرد.

جهت اطلاع از آخرین وضعیت تولید خمیرمایه و دلایل تصمیم نیافتن مصرف این ماده مفید در پروسه تولید نان کشور در میزگردی که با حضور اعضای هیأت مدیره سندیکای تولیدکنندگان خمیرمایه ایران برگزار شد به بررسی موضوع پرداختیم. این میزگرد با حضور محمود گیاهی (شرکت ایران ملاس)، مسعود حسن زاده، رییس هیات مدیره انجمن (شرکت خمیرمایه خوزستان)، احسان اله اژدری (شرکت خمیرمایه رضوی)، آصف متین اکیجی (شرکت ایران مایه) و على احتشامی (شرکت خمیرمایه و الکل رازی) برگزار شد که مشروح آن در ادامه می آید.

 چرا خمیر مایه ایران آن گونه که شایسته است در پروسه تولید نان وارد نشده است؟

محمود گیاهی: اولین و بزرگترین معضل در بحث نان کشور ما مربوط به یارانه است در واقع پرداخت یارانه فرصت توسعه کیفی نان را از بین می برد و مقوله نان را از کالایی اقتصادی به مصرفی تبدیل کرده است. مردم نان را می خرند بدون این که از ارزش واقعی آن و از هزینه های تولیدی آن آگاه باشند. در سال های گذشته اقداماتی به منظور حذف یارانه نان صورت گرفت که متوقف شد و نتیجه ای را به همراه نداشت.

مشکل دیگری که در حوزه نان با آن مواجه هستیم گستردگی و پراکندگی نانوایی ها است، به طور کلی امکان استفاده از تجهیزات کامل برای تولید نان با کیفیت در تمامی مناطق وجود ندارد. در زمینه اجتماع واحدهای نانوایی نیز اقداماتی صورت گرفت اما اجرایی نشد؛ زیرا نانواها با این موضوع مخالف بودند.

اجرای طرح های جدید نیاز به فرهنگ سازی و حمایت های دولتی دارد. در خصوص تجمیع نانوایی ها دولت می بایست امکانات کافی در این زمینه را داشته باشد و تسهیلاتی را برای تبدیل نانوایی های کوچک به بزرگ (صنعتی) در نظر بگیرد. این اقدام نیاز به همت و بودجه دارد که تا به حال در هیچ یک از طرح های دولتی وجود نداشته است. در این راستا با وجود هزینه های سنگین برای دولت این کم و کاستی ها تنها منجر به ضرر و زیان مصرف کننده می شود و مردم از نان بی کیفیت استفاده می کنند. البته مواردی همچون عدم نظارت نیز تأثیر بسیار زیادی در کیفیت بخشی محصول نان خواهد داشت که نیازمند بودجه کافی و اطلاع رسانی است.

اژدری: آنچه پیش از این مطرح شد واقعیتی است که مورد قبول تمامی فعالان این عرصه است؛ اما بحث فرهنگ سازی نیز در این زمینه تأثیر به سزایی دارد. فرهنگ استفاده از نان و ضایعات ۳۰ درصدی آن می بایست مورد بررسی قرار گیرد. نوع نان مصرفی در کشور ما نیز از دیگر عوامل مصرف نان و خمیر مایه است. بیش از ۹۰ درصد از حوزه های نان صنعتی از خمیر مایه استفاده می کنند، اما در بعضی از نان های مصرفی در کشور استفاده از خمیر مایه مشکل است. در حقیقت ما می بایست برای رفع این معضل فرهنگ استفاده از نان را در کشور تغییر و استفاده از نان سنتی را ترویج دهیم. در این میان مخالفت های اتحادیه نانوایان برای استفاده از خمیر مایه نیز در این زمینه مؤثر است.

احتشامی: تا به این جای بحث برای تمامی فعالان ملموس بوده است، اما در بخش تولید نان سنتی منفعت نانوا و کسب سود مطرح است که راه کسب این منفعت با اشکال همراه است. در واقع نانواها به جای افزایش کیفیت و براساس آن افزایش قیمت و ایجاد تنوع در محصول به حذف برخی موارد می پردازند.

به طور کلی کیفیت پایین محصول گندم و شرایط نگهداری و سپس فرهنگ استفاده منجر شده است که مصرف کننده تنها متقاضی انواع محدودی از نان باشد و تغییری در رژیم غذایی افراد رخ نمی دهد. بر این اساس تمامی اقدامات در جهت تولید چند نوع محدود از نان انجام می شود. آنچه که امروزه شاهد آن هستیم نشانگر مسیر اشتباهی است که پیش از این انتخاب شده و هنوز هم در آن مسیر گام بر می داریم که اشتباهات بعدی را نیز در پی داشته است. به طور مثال نانوا به جای استفاده از خمیر مایه که قیمت آن در تولید نان سنتی و صنعتی در نظر گرفته شده، به تعدیل کارگر می پردازد. در این وادی کاهش نیرو اولین راه برون رفت از هزینه های اضافی در نظر گرفته شده است که این در نتیجه استفاده از جوش شیرین در نان است. زیرا جوش شیرین روند تخمیر را تسریع می کند و با ۲ یا ۳ نیروی کارگر هم فرآیند تولید و پخت نان انجام می شود. در واقع مشکل ما در بحث پخت نان، سرعت و زمان است.

یعنی می بایست برای نانوایی ها حجم و زمان را در نظر بگیریم، ولی متأسفانه با پیشرفت تکنولوژی و نقش سرعت در روند اجرای کار استفاده از خمیر مایه کمتر شده است. از ۳ تا ۴ سال گذشته ما یا جوهر قند آشنایی نداشتیم؛ اما در حال حاضر این ترکیب مطرح شده و وزیر بهداشت نیز در خصوص آن اظهار نظر کرده است. مطمئنا مواد دیگری نیز برای تسریع روند پخت وجود دارد که به دلیل عدم نظارت دقیق در پروسه تولید نان گسترش پیدا کرده است. به طور کلی می توان گفت مشکل اصلی نان سنتی در کشور ما زمان پخت است.

در حقیقت می بایست زمان کافی برای پخت از سوی نانوا مورد توجه قرار گیرد و هزینه آن را نیز می توان در قیمت نان لحاظ کرد و تعدیل در قیمت نان اجرایی شود تا شاهد بهبود نسبی نان باشیم. به عبارت دیگر باید آزادسازی قیمت نان انجام شده و قیمت گذاری براساس کیفیت محصول اجرایی شود و کیفیت پخت نان با اختصاص زمان به منظور تخمیر کامل انجام گیرد.

مسعود حسن زاده: با توجه به این که موضوع سلامت فاکتور اصلی و زیرساختی کشور است می بایست در این خصوص کار و فرهنگ سازی بیشتری صورت گیرد و از ابزار و راهکارهای مناسب در این عرصه بهره گرفت. به طور مثال در مقوله جوش شیرین یا با اعتقاد به سالم و بی ضرر بودن آن باید گام برداریم یا به جلوگیری از استفاده آن بپردازیم.

در این راستا باید به بررسی شرایط کشورهای دیگر بپردازیم و میزان آشنایی و استفاده از آنها را نیز بسنجیم. در حقیقت در افزایش استفاده از خمیر مایه یا جوش شیرین فرهنگ متناسب باید فراگیر شود تا فرصت انتخاب به وجود بیاید.

در بسیاری از کشورها این فرهنگ نهادینه شده است و برنامه ریزی صورت گرفته است. در مبحث آرد هم نیاز به آموزش های زیرساختی وجود دارد که براساس آن آرد مناسب با هر نوع نان مورد استفاده قرار گیرد. اگر این روند مورد توجه قرار گیرد متناسب با آن می توان گندم مناسب را نیز در داخل کشور تولید کرد.

لطفا نسخه ای که در شرایط فعلی تجویز می شود را برای ما در خصوص استفاده از خمیر مایه توضیح دهید. چه ارگانی می بایست برای این منظور همکاری کند؟

گیاهی: قاعدتا دولت برای نهادینه کردن یک رفتار یا فرهنگ می بایست هزینه هایی را پرداخت کند. در این راستا دولت می بایست برای استفاده از خمیر مایه یارانه در نظر بگیرد. در کشورهای دیگر دولتها برای استفاده از خمیر مایه و اجرای آن یارانه پرداخت می کند زیرا نانواها می توانند برای سهولت در کار از جوش شیرین به جای خمیرمایه استفاده کنند.

در نتیجه پیشنهاد ما این است که برای استفاده از خمیر یارانه ای در نظر گرفته شود و به کارخانه های تولیدی از سوی دولت هزینه ای پرداخت شود. در حال حاضر استفاده از خمیر مایه با وجود ممنوعیت استفاده از جوش شیرین به دلیل تمایل نانواها به تسریع فرآیند پخت و کاهش هزینه ها مورد استقبال قرار نمی گیرد.

به طور مثال اگر ۵۰ هزار تن خمیر مایه در کشور تولید و ۱۰ هزار تن آن صادر شود توسعه شرکت ها را در پی خواهد داشت و همچنین یارانه پیشنهادی که برای خمیر مایه دولت می تواند در نظر بگیرد بیش از ۴۰۰ میلیارد تومان نخواهد بود. در واقع در فاز اول با نزدیک به ۲۰۰ میلیارد تومان می توان سلامت مردم را در مصرف نان تضمین کرد.

احتشامی : یارانه به تنهایی قادر به حل مشکل نیست و آزادسازی قیمت نان و حذف یارانه نان اهمیت بسزایی در کیفیت بخشی به محصول خواهد داشت. دولت بایستی آرد با کیفیت را در اختیار نانوایان قرار دهد و نسبت به تجمیع واحدهای نانوایی اقدام نماید. به طور کلی زمان دادن به خمیر برای تکمیل فرآیند تخمیر در یک نانوایی بزرگ راحت تر است. برای حل مشکل عمده در حوزه نان تمامی این عوامل باید همزمان اجرایی شود.

اژدری: اهرم های قانونی هم باید در این زمینه وجود داشته و قوانینی نیز برای سلامت آرد اجرایی شود. در بسیاری از حوزه ها قانون ها به کمک ارتقای کیفی محصول آمده اند. در حوزه خمیر مایه نیز می توان به همین روش عمل کرد و عدم استفاده از جوش شیرین را در خمیر به تصویب رساند. این قوانین در حال حاضر نیز وجود دارد، اما باید اجرایی شود. در واقع ناظران تعزیراتی باید با مراجعه به نانوایی ها واحدهای متخلف را شناسایی کرده و واحد متخلف را جریمه کنند.

احتشامی: زمینه مصرف جوش شیرین در نانوایی ها باید برطرف شود. به طور مثال در نانوایی که دو پاتیل خمیر وجود دارد، مجبور به استفاده از جوش شیرین است. نانوایی های تجمیع شده با تعداد زیادی پاتیل خمیر امکان استفاده از خمیر مایه را افزایش می دهند. به عبارت دیگر شرایط فیزیکی در نانوایی ها باید فراهم شود تا خمیر مایه مورد استفاده قرار گیرد. در بسیاری از نانوایی ها فضای کافی برای استفاده از پاتیل در تعداد زیاد هم وجود ندارد که جزو اقدامات زیرساختی است و باید تغییر کند.

اژدری: دو نرخی بودن آرد نیز موضوع مهمی است. آرد یارانه ای با قیمتی پایین و آرد آزادپزی با قیمت بالاتر در حال حاضر در کشور موجود است که گاهی آرد یارانه ای در واحد آزادپزی نیز مورد استفاده قرار می گیرد. آزادپزی اخیرا منجر به ایجاد واحدهای جدیدتر نیز شده است.

در این زمینه می بایست تفکیک آرد یارانه ای و غیر یارانه ای برچیده شود و یک نوع آرد در اختیار نانوا قرار گیرد تا حاشیه سود در تمامی واحدها به حدی باشد که از خمیر مایه استفاده کنند.


نام
ایمیل
توضیحات
Captcha
کد امنیتی