در ميزگرداختصاصی« اقتصاد سبز» با اعضاي هيأت مديره سنديكاي توليدكنندگان خميرمايه مطرح شد ؛ هزينه كنترل قيمت نان از جيب توليدكنندگان خميرمايه

در ميزگرداختصاصی« اقتصاد سبز» با اعضاي هيأت مديره سنديكاي توليدكنندگان خميرمايه مطرح شد؛

هزينه كنترل قيمت نان از جيب توليدكنندگان خميرمايه

اقتصاد سبز: صنعت خميرمايه صنعتي است كه در توليد نان سالم و ارتقاي سطح تغذيه مردم نقش اساسي ايفا مي‌كند و دست‌اندركاران اين صنعت تاكنون سعي كرده‌اند در مسير سياستگزاري كلان كشور در جهت حمايت از سلامت مردم گام بردارند.

خوشبختانه با تلاش‌هاي صورت گرفته، اين ماده مغذي هم‌اكنون جايگاه خود را پيدا كرده و خواص متعدد آن بيش از پيش شناخته شده است، اما توليدكنندگان اين صنعت در طول يكسال گذشته دچار معضلات بسياري شده‌اند و حتي ادامه فعاليت براي آنها در صورت تداوم وضعيت فعلي دشوار شده ست. از اين‌رو در راستاي اطلاع از آخرين وضعيت توليد خميرمايه در كشور پاي صحبت اعضاي هيأت مديره سنديكاي توليدكنندگان خميرمايه كشور نشستيم.اين ميزگرد با حضور مجيد پارسايي، دبير سنديكاي توليدكنندگان خميرمايه ايران، محمود گياهي، نايب رييس هيأت مديره (شركت ايران ملاس)، احسان اله اژدري، عضو هيأت مديره (شركت خميرمايه رضوي)، علي احتشامي، عضو هيأت مديره (شركت خميرمايه و الكل رازي)، آصف متين اكيجي، عضو هيأت مديره (شركت ايران مايه) و مسعود حسن‌زاده، رييس هيأت مديره (شركت خميرمايه خوزستان) برگزار شد كه ماحصل آن در ادامه مي‌آيد.

آخرين وضعيت توليد خميرمايه در كشور با توجه به بحران‌هاي اخير در كشور را تشريح كنيد.

گياهي: مهمترين رخداد در توليد خميرمايه در نيمه دوم سال 1397 با افزايش قيمت ملاس رخ داد. در حالي‌كه در خرداد و تير سال گذشته توليدكنندگان خميرمايه ملاس را كيلويي 300 تا 400 تومان خريداري كرده بودند در بهمن و اسفند سال گذشته به كيلويي 1400 تا 2 هزار تومان افزايش قيمت يافت.

از آنجايي كه افزايش قيمت ملاس نقش به‌سزايي در قيمت تمام شده خميرمايه دارد به ناچار توليدكنندگان خميرمايه از آنجايي كه محدوديت افزايش قيمت دارند ناگزير شدند كمتر ملاس خريداري كرده و به ناچار از حجم توليدات خميرمايه كشور در سال 1397 كاسته شد.

طبيعي است وقتي امكان افزايش قيمت خميرمايه مطابق با افزايش قيمت ملاس مهيا نبود و در قيمت‌گذاري نان حساسيت وجود داشت، بدیهی است كه توليد كاهش پيدا مي‌كند. البته ناگفته نماند كه تأثير قيمت خميرمايه در توليد نان متناسب با حساسيتي كه نانوايي ايجاد كرده‌اند، نيست.

براساس بررسي‌هايي كه انجام داده‌ايم در پروسه توليد يك نان سنگك 20 تا 30 تومان هزينه استفاده از خميرمايه مي‌باشد و در واقع تأثير چنداني بر قيمت نان نخواهد داشت.

البته اگر متوليان چاره‌انديشي نكنند افت توليد خميرمايه در سال‌جاري بيشتر از سال گذشته خواهد بود، چرا كه توجيه اقتصادي توليد خميرمايه به‌طور كامل براي توليدكنندگان زير سؤوال رفته است.

كمبود ملاس هم باعث شده تا بسياري از واحدها با كاهش 30 درصدي توليد روبه‌رو باشند.

همچنين سيل سال گذشته و همچنين افزايش توليد كارخانه‌هاي الكل‌سازي و استفاده آنها از ملاس منجر به آن شده تا در مجموع نياز صنعت خميرمايه به ملاس مرتفع نشود و به‌دليل كمبود در بازار شاهد افزايش قيمت ملاس هستيم.

اين در حالي است كه كارخانه‌هاي الكل‌سازي قيمت‌‌هايشان را از حدود 3 هزار تومان به 10 هزار تومان افزايش داده‌اند، اما مجوز افزايش قيمت خميرمايه صادر نمي‌شود.

اگر بشود مقداري قيمت خميرمايه تعديل شود بازهم انگيزه توليد خميرمايه افزايش مي‌يابد.

حسن‌زاده: براي توليد هر كيلوگرم خميرمايه معمولاً 5/4 تا 5 كيلوگرم ملاس مصرف مي‌شود، طبيعي است وقتي قيمت ملاس به ناگاه افزايش پيدا مي‌كند چاره‌اي جز افزايش قيمت خميرمايه وجود ندارد.

در خردادسال گذشته قيمت ملاس كيلويي 293 تومان بود در شهريور همزمان با افزايش نرخ ارز به 800 تا 900 تومان رسيد و در نيمه دوم سال به‌دليل شرايط جوي خوزستان قيمت بالا رفت.

متوسط توليد ملاس كشور بين 500 تا 550 هزار تن است و از اين حجم حدود 300 هزار تن در استان خوزستان و از محل فعاليت شركت‌هاي نيشكري حاصل مي‌شود.

از آبان 97 تا اسفند 97 به‌دليل شرايط آب‌وهوايي خاص خوزستان بستر مناسب براي برداشت ملاس فراهم نشد و در نتيجه خلاء نسبي محسوسي در عرضه ملاس براي استفاده در كارخانه‌هاي الكل‌سازي و توليد خمير مايه ايجاد شد.

با كم شدن عرضه، توليدكنندكان الكل چون امكان صادرات با قيمت بالا را به دليل افزايش قيمت دلار داشتند كمتر دچار مشكل شدند، اما توليدكنندگان خميرمايه چون اجازه افزايش قيمت بالاتر از 10 هزار تومان نداشتند در عمل دچار مشكل عديده‌اي شدند.

60 درصد قيمت تمام شده خميرمايه وابسته به ملاس است و با توجه به افزايش قيمت ملاس در عمل 6 تا 7 هزار تومان از قيمت تمام شده خميرمايه مربوط به ملاس مي‌شود و از نظر مقايسه نسبي هم اگر 40 درصد ساير هزينه‌ها را در قيمت تمام شده محاسبه كنيم قيمت تمام شده هر كيلو خميرمايه 30 تا 40 درصد بيش از قيمت فعلي خميرمايه مي‌شود. طبيعي در چنين فضايي توليد خميرمايه در كشور از هر سو مورد تهديد قرار دارد.

در واقع اگر استراتژي شركت‌‌هاي توليدكننده خمير مايه بر مبناي فروش‌هاي گذشته نبود، توليدكنندگان تا به امروز هم امكان حيات نداشتند.

ذخاير توليدكنندگان تا پايان خرداد 98 وجود داشت و امروز غالب توليدكنندگان ديگر ملاسي براي توليد هم ندارند.

ملاس موجود در بازار هم به كيلويي 2 هزار تا 2500 تومان رسيده است كه در عمل توليد خميرمايه را به بن بست رسانده است.

ما در بهترين نان حداكثر 2 درصد خميرمايه استفاده مي‌كنيم كه از نظر قيمت هم فقط يك بيستم قيمت نان را شامل مي‌شود و بديهي است از متوليان انتظار داريم دغدغه توليدكنندگان خميرمايه را با اجازه افزايش قيمت منطقي اين محصول مرتفع سازند.

البته با تلاش‌هاي سنديكاي خميرمايه ايران قيمت‌ها در سال‌جاري اندكي تغيير كرد، اما نبايد از نظر دور داشت كه اين افزايش قيمت به هيچ وجه متناسب با تورم تحميل شده به توليد خميرمايه نيست.

اژدري: سال گذشته صادرات خميرمايه كاهش يافته چرا كه سامانه نيما كه چند ماهي هنوز شكل نگرفته بود، به همراه تغيير ضوابط صادرات به عراق و افغانستان در عمل شيرازه صادرات خميرمايه را نيز برهم زد.

امسال هم شيوه انتقال ارز به اينگونه است كه 20 درصد به‌صورت نقدي، 30 درصد تهاتر واردات، 50 درصد به‌صورت نيمايي صورت مي‌گيرد هم‌اكنون هم شرايط به‌گونه‌اي شده كه اختلاف كمي ميان ارز نيمايي با ارز آزاد به‌وجود آمده و حتي در مواردي قيمت ارز نيمايي بالاتر از ارز آزاد، شده است.

تا زماني‌كه نرخ ارز يكسان نشود جذابيت براي واردكنندگان به‌وجود نخواهد آمد و از اين‌رو تهاتر واردات هم دشوار شده است.

طبيعي است در چنين فضايي صادرات افت خواهد كرد. انتقال ارز در سامانه نيما هم دشواري‌هاي دارد كه شايسته است زودتر رفع شود.

يكي ديگر از دلايل افت صادرات خميرمايه اين است كه ما نتوانستيم در بازار صادراتي مانند داخل قيمت‌ها را افزايش دهيم و از اين‌رو توجيه‌پذيري صادرات براي توليدكنندگان كاهش يافته است.

در پروسه توليد هم بايد در نظر داشت قيمت ملاس كيلويي 2500 تومان، توليد خميرمايه را فاقد توجيه اقتصادي كرده است.

عدم حمايت دولت چه در بعد تأمين مواد اوليه و چه در قيمت‌گذاري خميرمايه مشكلات بسياري را ايجاد كرده است، اين در حالي است كه توليدكنندگان ملاس به راحتي قيمت خود را چند برابر كرده‌اند، اما متوليان به واسطه جريان‌سازي چند تشكل مانع از افزايش منطقي قيمت خميرمايه شده‌اند.

انتظار مشخص ما از دولت اين است كه اگر در تأمين مواد اوليه براي توليدكنندگان خميرمايه مساعدتي ندارد لااقل دست آنها را در قيمت‌گذاري متناسب با مستندات قابل ارايه باز بگذارد.

متين اكيجي: سال گذشته ملاس را كيلويي 300 تومان خريداري مي‌كرديم، پس از مدت كوتاهي به 1600 و بعد از آن به كيلويي 2500 تا 2600 تومان رسيده است.

با توجه به اين‌كه در انبارهاي ما مقداري ملاس ذخيره بود طي چند ماه گذشته بحران را مديريت كرديم، اما از اين بعد واقعاً وضعيت نامشخص داريم.

توليدكنندگان الكل هيچ محدوديتي در افزايش قيمت ندارند، اما توليدكنندگان خميرمايه كاملاً دچار مشكل هستند.

به غير از ملاس در ساير مواد اوليه مورد نياز هم ميانگين 70 تا 100 درصد افزايش قيمت داشته‌ايم و طبيعي است واحدهاي توليدي هم بايد از فعاليت خود سود عايدشان ‌شود و نمي‌شود به‌صورت خيريه به توليد ادامه داد.

مواد اوليه موردنياز توليد بايد در دسترس باشد، قيمت مشخصي داشته باشد و در نهايت قيمت خميرمايه هم بايد متناسب با قيمت تمام شده عوامل توليد تعيين شود.

احتشامي: معمولاً طي سال‌هاي اخير همواره شرايط توليد متغير بوده است. از سال گذشته قيمت ملاس به طرز عجيبي افزايش و متناسب با آن قيمت تمام شده ساير اقلام مورد نياز هم افزايش يافت.

از مهر سال 97 تاكنون شرايط منحصر به فردي را سپري كرده‌ايم.

افزايش قيمت تنها متوجه ملاس نيست در بخش مواد شيميايي، مواد مغذي و نهاده‌هاي توليد علاوه بر آنكه با افزايش نرخ مواجه شديم كمبود هم مزيد بر علت بوده است.

در بخش بسته‌بندي به شدت دچار افزايش قيمت بوده‌ايم و در برخي موارد تا حدود 250 درصد رشد قيمت‌ها را شاهد بوده‌ايم كه قطعاً در بخش صادرات اين افزايش 2 تا 3 برابري قيمت خود را نشان خواهد داد.

 

پارسايي: كشور به يكباره با كمبود 250 هزار تني ملاس روبه‌رو شد و اين تنش موجب افزايش قيمت‌ها و بروز تبعات منفي در بخش توليد شد.

بحث افزايش قيمت ارز ناخودآگاه روي همه مؤلفه‌هاي توليد اثر گذاشت و در نهايت اين صنعت را با بحران مواجه كرد.

ما به‌عنوان يك ايراني تعهد داريم كه در وهله نخست نياز داخل كشور را مرتفع سازيم، چرا كه توليد و مصرف خميرمايه در پروسه توليد نان نقش مهمي در سلامت قوت لايموت مردم كشور ايفا مي‌كند.

منتها ما نيازمند حمايت براي ادامه توليد هستيم، منكر مشكلات توليدكنندگان صنايع قند نيستيم، اما بايد عدالت در اين خصوص رعايت شود.نمي‌شود تمام مؤلف‌هاي موردنياز توليد خمير مايه مشمول افزايش قيمت شود آنگاه از افزايش قيمت متناسب محصول نهايي جلوگيري شود. بايد پذيرفت نمي‌شود از يك طرف مهمترين ماده در توليد خميرمايه يعني ملاس به كرات دچار افزايش قيمت شود، آن وقت از افزايش قيمت خميرمايه جلوگيري شود.

اگر متوليان قيمت مواد اوليه را آزاد گذاشته‌اند تا متناسب با شرايط افزايش يابد بايد توليدكنندگان خمير مايه را نيز در قيمت‌گذاري آزاد بگذارند. نقش خميرمايه در قيمت تمام شده نان بسيار ناچيز و در حدود يك بيستم است و اگر دولت به هر دليلي نمي‌خواهد قيمت نان افزايش پيدا كند بايد با اختصاص يارانه به اين هدف دست يابد نبايد هزينه اين آرمان را توليدكنندگان خميرمايه به‌عنوان بخش خصوصي بپردازند.

بايد در نظر داشت كه قيمت خميرمايه تابعي از قيمت مواد اوليه موردنياز در پروسه توليد است، نمي‌شود سازمان حمايت بدون توجه به افزايش قيمت مواد اوليه تنها محصول نهايي را مورد ارزيابي قرار دهد. سنديكاي خميرمايه كشور در راستاي توليد نان سالم جامعه آمادگي دارد هر گونه حمايتي را انجام دهد،‌ اما به شرطي كه مورد توجه متوليان نيز قرار بگيريم. به نظر مي‌رسد آزادسازي در پروسه توليد نان موجب ارتقاي كيفي اين صنعت خواهد شد.


نام
ایمیل
توضیحات
Captcha
کد امنیتی